2016-02-17----- PUBLICATION: Esmeralda Tijhoff - "De ADM van Boissevain" ||| "The ADM of Boissevain"

(english below)

============

De ADM van Boissevain

Soms blijken persoonlijke plaatsen onverwachte verbindingen met het verleden te bevatten. In 2006 moest mijn band optreden op de ADM, het was de eerste keer dat ik daar kwam. Naarmate de avond verliep, bleek dat wij pas om half zes in de ochtend het podium op konden. Bij de ADM doet de tijd er niet zo toe.

Het was er vrij, gezellig, en chaotisch. Een plek waar roestige oldtimers groeiden tussen de bomen. Waar ik mijn eerste en enige koekoek ooit hoorde in de Randstad en waar pipo’s in wagens en boten kunstzinnig en vrij liepen te wezen. Het terrein was en is letterlijk bezaaid met kunst.

Dit alternatieve ADM, deze gekraakte vrijplaats, kwam ik later tegen in gortdroge boeken over de Nederlandse zeevaart. ADM bleek een afkorting te zijn voor Amsterdamsche Droogdok Maatschappij, en die was in 1877 opgericht door,…. Jan Boissevain! De vader van de gezusters Boissevain die als lijdend voorwerp fungeren in mijn onderzoek naar stand en gender rond 1900.

Jan was een modern mens in veel opzichten, die een grote waarde hechtte aan de ontwikkeling van zijn dochters. Zij waren als een van de eerste toegelaten tot de Middelbare School voor Meisjes die net opgericht waren. Bij gebrek aan openstelling van voortgezet onderwijs, liet hij voor de ena oudste dochter Heleen vervolgens onderwijzers aan huis komen om haar de klassieke talen te leren waarna ze werken van Plato vertaalde en publiceerde. De oudste dochter Elisabeth wist zich op te werken in het Amsterdamse liefdadigheidswerk. Zij werd de eerste directrice van Opleidings-inrichting voor Socialen Arbeid in 1899. De twee jongste dochters Anna en Mia Boissevain wisten hun ouders zonder al te veel moeite te overtuigen hen toestemming te geven zich in te schrijven voor de studies medicijnen en natuurwetenschappen.

Toch was Jan Boissevain niet geëmancipeert te noemen. Hij en zijn vrouw Petronella Brugmans hadden de taken volgens traditioneel 19de eeuwse denkpatronen verdeeld. Hij werkte en was bijna nooit thuis; zij bestierde het huishouden en stuurde het personeel aan. Jan moest zijn werklust regelmatig ontgelden. Al zijn energie ging in zijn ondernemingen zitten, de  Stoomvaartmaatschappij ‘Nederland’, de Droogdok,…en toen hij nog wat overhad ging hij de politiek in en werd ook nog eens lid van de Provinciale Staten. In een sinterklaasgedicht voor Jan wees zijn familie hem streng terecht: ‘Ge zwoegt en ge werkt en ge tobt U maar af / Dat vind ik verkeerd, maar of ik U al straf / Dat zou toch niet helpen want St. Niklaas / Kan niet beletten wat die flinke baas / Van een vrouw en een bazen van kwakende kinderen / Sinds een jaar en een dag al zien te verhinderen.’ (Gemeentearchief Amsterdam).

Maar die ongebreidelde werklust resulteerde wel in een indrukwekkende lijst maatschappelijke activiteiten en verworvenheden. En de ADM leeft daarin voort.

De jongste dochter Mia Boissevain zou zich als bioloog zeker hebben vermaakt op de ADM. Het terrein is veelzijdig en herbergt een groot aantal dieren. De ADM probeert samen met de natuur te leven, en dat blijkt ook uit de moeite die ze hebben genomen om de aanwezige diersoorten in kaart te brengen. Op hun website hebben zij een hele lijst dieren gepubliceerd, waaronder ook de koekoek waar ik in 2006 zo van onder de indruk was. Mia zou wellicht de neiging hebben gehad de verschillende soorten padden onder haar microscoop te leggen,..

Het terrein van de ADM is echter niet hét terrein dat Jan Boissevain gebruikte voor de oorspronkelijke ADM. Dat eerste terrein bevond zich in Amsterdam Noord. In 1960 kocht de ADM ter uitbreiding een tweede terrein in het Westelijk havengebied (ca. 42 hectare). Deze ‘Werf Westerhaven’ stopte met schepen bouwen in 1977 en werd in 1987 gekraakt, jaren later weer ontruimd en in 1997 opnieuw gekraakt. Het is dit terrein, de loods en het kantoorpand die ondertussen al jaren het decor zijn voor opmerkelijke festivals.

Naar eigen zeggen wonen er nu zo’n 130 mensen op het terrein. Vóór de hekken van de ADM is een dorp van woonwagenbewoners ontstaan. Daar wonen wellicht ook nog zo’n 100 mensen. Ook dit kamp zit er al jaren, maar de twee groepen zijn altijd gescheiden van elkaar gebleven.

De gemeente Amsterdam hecht nog maar weinig waarde aan de zaken die haar eens zo groot maakten zoals vrijdenkerij en muiterij. De broedplaatsen waar het allemaal gebeurd, worden rucksichlos ontruimd, zoals het eveneens bekende Villa Friekens dat zojuist met de grond gelijk is gemaakt. Ontruim je de ADM, dan ontruim je festivals als Robodock en het Tijdfestival. Dan ontruim je kunstwerkplaatsen die bijdragen aan Oeral, De Parade en tal van internationale festivals. Dan ontruim je een van de laatste modderplekken van de Nederlandse BakBrommer Kampioenschap (NBBK), dan ontruim je de WinterGames, etc. etc. Gelukkig heeft de rechter tot nu toe een stokje kunnen steken voor een ontruiming. De plannen van de eigenaar (erven Lüske) zijn niet concreet genoeg waardoor het risico op leegstand reëel is. Maar de ADM zal pas écht veilig zijn voor opdoeking, als het terrein in eigen beheer wordt gegeven. Een principiële overdracht voor een euro lijkt me een prima beloning voor al die jaren dat de ADM het Amsterdamse hart heeft laten kloppen.

 

Lees verder: Mag Dat? Bomen en Vogels op de ADM.

 

Zie ook “Why squatting is important”

Zie ook “Kraakpanden in Nederland”

================================

Originele artikel hier ||| original article here

================================

The ADM of Boissevain

 Sometimes personal sites turn out to contain unexpected connections with the past. In 2006 my band had to perform on the ADM, it was the first time I was there. As the evening went on, we found out that we could go on stage not any time sooner than half past six in the morning. At the ADM time does not really matter.

It was free, cozy, and chaotic. A place where rusty vintage cars are growing between the trees. Where I got to hear my first and only cuckoo ever in the Randstad (=> the most populated part of The Netherlands, roughly the triangle Amsterdam, Rotterdam and Utrecht) and where clowns in trailers and boats were being artsy and free. The terrain was and is literally littered with art.

This alternative ADM, this squatted free-space, I came across later in very dry books about Dutch shipping. ADM turned out to be an abbreviation for Amsterdamsche Droogdok Maatschappij ( => Amsterdam Drydock Company), which was founded in 1877 by....Jan Boissevain! The father of the sisters Boissevain, who're acting as the object in my research on status and gender around 1900.

(Jan Boissevain, photo album from the archive of the Boissevain family, Municipal Archive of Amsterdam)

Jan was a modern man in many ways, who thought it was very important that his daughters got educated. They were one of the first to be admitted to the High School for Girls, that was recently created. In the absence of opening up of secondary education, he arranged then than that teachers came to his home for the second eldest daughter Helen to teach her the classical languages ​​after which she translated and published works of Plato. The eldest daughter Elisabeth worked her way up in charity work in Amsterdam. She became the first Director of the Training institute of Socialists Labor in 1899. The two youngest daughters Anna and Mia Boissevain got permission from their parents without too much convincing needed, to enroll for studies in medicine and natural sciences.

But Jan Boissevain couldn't be described as being emancipated. He and his wife Petronella Brugmans had divided the household tasks according to traditional 19th century thinking. He was working and was hardly ever at home; she ran the household and directed the staff. Jan had to regularly pay dearly for his work ethic. All his energy went into his enterprises, the Steamship Company 'The Netherlands', the Drydock.... and when he had something left over he entered politics and became also a member of the Provincial Council. In a Sinterklaas poem for Jan, his family criticized him sternly: "You toil and you work and you're hard on yourself all the time / I think that's wrong, but whether I already punish you / That would not help anyways because St. Nicholas / Can not stop what that big boss / Of a woman and the bosses of croaking children / For a year and a day been seen trying to prevent." (Municipal Archive of Amsterdam).

But this unstoppable work ethic has resulted in an impressive list of community activities and achievements. And the ADM lives on in it.

The youngest daughter Mia Boissevain would have certainly entertained herself as a biologist at the ADM. The terrain is diverse and is home to many animals. The ADM is trying to live together with nature, and this also shows in the effort they have taken to map out all the species present. On their website they have published a whole list of animals, including the cuckoo I was so impressed with in 2006. Mia would probably have had the urge to put the different types of toads under her microscope ...

(Mia Boissevain hunting for toads, which she studies with her microscope afterwards. Drawing made by De Beaufort for Mia's 80th. birthday. Archive Mia Boissevain, Atrium)
 

The terrain of the ADM is not thé terrain that Jan Boissevain used for the original ADM. That first terrain was located in the north of Amsterdam. In 1960, the ADM bought, in order to expand, a second terrain in the Western port area (about 42 hectares). This 'Yard Western harbor' stopped building ships in 1977 and was squatted in 1987, years later evicted and again squatted in 1997. It is this terrain, the shipbuilding hall and the office building which have been now for years the setting for notable festivals.

(A photo taken in 1963. The complete flat terrain is now full with trees and plants, which have grown spontaneously. The wharf has transformed from barren work place to nature reserve)

According to the inhabitants of the ADM, there are now about 130 people living on the terrain. In front of the gate of the ADM a village of nomadic people arose. Over there perhaps another 100 people are living. Also this camp is there already for years, but the two groups have always been separated from each other.

The municipality of Amsterdam attaches very little importance to the things that made her once very outstanding, like free thinking and mutiny. The breeding places where it all happens, are evicted without hesitation, like the also well known Villa Friekens, which just has been leveled. If you evict the ADM, then you evict festivals like Robodock and the Time Festival. Then you evict art workshops that contribute to Oeral, De Parade and numerous international festivals. Then you evict one of the last patches of mud for the Dutch BakBrommer Championship (NBBK), then you evict the Winter Games, etc. etc. Luckily the judges have so far prevented an eviction. The plans of the owner (the heirs of Bertus Lüske) are not specific enough so that the risk of vacancy is real. But the ADM will only truly be safe from oblivion, if the terrain is given to the residents. A principled transfer for one euro seems to me a just reward for all the years that ADM has made the heart of Amsterdam beat.

 

Read more: Is that OK? Trees and Birds on the ADM.

 

See also “Why squatting is important”

See also “Squats in The Netherlands"