2009-08-xx----- <MUG> "Einde voor laatste vrijplaats in de stad" ||| "The end of last free-space in town"

(English below)

============

Einde voor laatste vrijplaats in de stad

De voormalige ADM-werf in het Westelijk Havengebied is de laatste grote vrijplaats van Amsterdam. Ook deze dreigt te sneuvelen

Martin Brandwagt

Nog geen decennium geleden kende Amsterdam een dozijn grote vrijplaatsen, veelal terreinen van bedrijven die aan de economische malaise van de jaren zeventig en tachtig ten onder gingen. Ze werden gekraakt, waarna ze het domein werden van kunstenaars en andere bohemiens. De Graansilo, Vrieshuis Amerika, de douaneloods, de Kalenderpanden. Amsterdam was in Nederland het mekka van de vrije vogels.

Er zijn er niet veel meer over. Sommige vrijplaatsen werden benoemd tot officiële broedplaats, waar de gebruikers tegen een milde huurprijs hun activiteiten konden voortzetten. Anderen kregen een nieuwe bestemming: koopwoningen of culturele centra's. De gemeente verdiende er miljoenen aan.

Het terrein van de Amsterdamsche Droogdok Maatschappij (ADM) werd medio jaren tachtig gekraakt, stond een tijd leeg en werd opnieuw gekraakt. De scheepswerf bleek een fenomenale plek voor kunstenaars die wat meer ruimte nodig hebben. Ver buiten de stad, met een enorme hal voor grote festivals en daarnaast genoeg ruimte om een bescheiden woning neer te zetten. Het Robodock festival werd het paradepaardje van de ADM en een begrip tot ver buiten de landsgrenzen.

Kunstenaar Joachim Hartz is bewoner van het ADM-terrein. Hij wijst op het belang van vrijplaatsen voor de culturele ontwikkeling van een stad. "Amsterdam is er als de kippen bij om zichzelf op de borst te slaan. Dan wijzen ze op de grote culturele diversiteit, waar ook plaats is voor vrije geesten. Maar als puntje bij paaltje komt, kiezen ze voor het grote geld. Een broedplaats is niet hetzelfde als een vrijplaats. Hier wordt ook gebroed op nieuwe kunstvormen, maar in een ongedwongen sfeer." Hij wijst op een lemen huisje aan de rand van het terrein. "Kijk, hier kun je nog gewoon je eigen huisje fabriceren."

Dat zal niet lang meer duren, zo is de vrees van de 'Amsterdamse Doe-het-zelf Maatschappij', zoals de bewoners het tegenwoordig noemen. De gemeente heeft plannen met het terrein. Er is één probleempje: de grond is niet van de gemeente. Het is nog altijd eigendom van de erfgenamen van Bertus Lüske. Dat is de voormalige eigenaar die vooral herinnerd zal worden vanwege een uiterst brutale inval in 1998 met een knokploeg en een negentig tons sloopkraan. De plek waar het gevaarte naar binnen drong is nog steeds te zien, als een afschrikwekkende herinnering aan een mislukte ramkraak.

De gemeente is al enige jaren bezig om het ADM-terrein over te nemen. De afspraak met de bewoners is dat zij een jaar na de overname het terrein verlaten. De woonboten dienen in januari 2010 al te verdwijnen. Naar een vervangende ruimte voor de kunstenaars wordt gezocht.

Hartz heeft daar een hard hoofd in. "Alleen naieve geesten geloven in democratie. Goed lobbyen, daar heb je meer aan."

 

------------------

 

End for last free-space in town


The former ADM terrain in the Western Harbor area is the last major free-space in Amsterdam. This is also threatened with extinction.
 

Martin Brandwagt


Only a decade ago, Amsterdam had a dozen of free-spaces, often areas of companies that went under because of the economic crisis of the seventies and eighties. They were squatted, after which they became the domain of artists and other bohemians. De Graansilo, Vrieshuis Amerika, de doudereloods, de Kalenderpanden. Amsterdam was the mecca of free souls in the Netherlands.

There is not much left over. Some squatted premises were designated as official breeding spaces, where users could continue their activities at a relatively low rent. Others got a new destination: housing up for sale or cultural centers. The municipality earned millions.

The terrain of ​​the Amsterdamsche Droogdok Maatschappij (ADM) was squatted in the mid-1980s, stood empty for a while and was squatted again. The shipyard turned out to be a phenomenal place for artists who need more space. Far outside the city, with a huge hall for big festivals and enough space to put a modest home. The Robodock festival became the poster child of the ADM and well known far beyond the national borders.

Artist Joachim Hartz is a resident at the ADM terrain. He points out the importance of free-spaces for the cultural development of a city. "Amsterdam is always very keen to pat it's self on the back. Then they point to the great cultural diversity, where there is also space for free spirits. But when it's decision making time, they choose the big money. A breeding space is not the same as a free space. Here we're also breeding on new art forms, but in a casual atmosphere." He points to a mud house on the edge of the terrain. "Look, here you can just manufacture your own house."

This will not be any longer, so is the fear of the 'Amsterdam Do-it-yourself Society', as the residents call it today. The municipality has plans with the terrain. There is one problem: the ground is not owned by the municipality. It is still the property of the heirs of Bertus Lüske. That is the name of the former owner who will be remembered because of an extremely brutal attack in 1998 with a gang of muscle men and a demolition crane, which weighted ninety tons (=> one ton = 1,000 kilogram). The place where that contraption forced it's way in is still visible, as a terrifying memory of a failed 'ram-kraak' (an attack on a bank, jewelry shop etcetera, where a vehicle is driven into the premises)

The municipality has been busy for some years with taking over the ADM terrain. The agreement with the residents is that they leave the terrain one year after the acquisition. Houseboats should already have disappeared in January 2010. The hunt for a replacement space for the artists is still on.

Hartz has no faith in this. "Only naive spirits believe in democracy. With good lobbying, you can acieve more."